การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น มีอะไรบ้าง

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น คือ การช่วยชีวิตผู้บาดเจ็บ จากอุบัติเหตุต่างๆขั้นพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็น ผู้ที่เป็นความดัน หน้ามืด เวียนศีรษะ เป็นลมหมดสติ หรือ เป็นแผลต่างๆ ด้วยอุปกรณ์และเครื่องมือที่หาได้ใน ขณะนั้น ก่อนที่จะนำส่งโรงพยาบาลต่อไป

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น จากการเจ็บป่วยต่างๆ

ในการเจ็บป่วยแต่ละอย่าง เช่น ผู้ที่เป็นความดัน หน้ามืด เวียนศีรษะ เป็นลมหมดสติ หรือ เป็นแผลต่างๆ ก็จะมีวิธีการปฐมพยาบาลที่แตกต่างกัน และควรจะมีอุปกรณ์การปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่จำเป็นประจำบ้านเตรียมไว้คอยรักษาอาการต่างๆ เหล่านี้ด้วย

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ผู้ที่มีอาการ ความดันต่ำ/หน้ามืด/เวียนศีรษะ

 

เวียนศีรษะ เป็นลมหมดสติ

 

  • ให้นอนลงซักพัก แล้วลุกขึ้นมาใหม่ โดยค่อยๆลุก อย่าลุกขึ้นอย่างรวดเร็ว ค่อยๆลุกจากท่านอนขึ้นมานั่ง จากนั้นค่อยๆปรับจากท่านั่งเป็นยืน และหลังจากยืนได้ซักพักแล้ว ค่อยๆขยับเท้าเดิน
  • ถ้าอาการยังไม่หายดี ยังมีอาการมึนๆอยู่ ให้ทานยาหอม หรือกดจุดช่วย
  • ถ้าหากมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น เจ็บหน้าอก ปวดท้องหรืออาเจียนรุนแรง ใจสั่น ชีพจรเต้นรัว เหงื่อออกมาก หรือลุกนั่งแล้วมีอาการคล้ายจะเป็นลม ให้รีบพบแพทย์โดยเร็ว

การปฐมพยาบาล ผู้ที่เป็นลมหมดสติ

เมื่อพบเจอ ผู้ที่เป็นลมหมดสติ เราสามารถช่วยเหลือได้ด้วย ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ที่ใช้สำหรับผู้ที่มีอาการเป็นลมหมดสติ ดังนี้

 

ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ผู้ที่เป็นลมหมดสติ

 

  • จัดท่านอนให้ถูกต้อง ให้นอนหงายราบลงกับพื้น กางแขน ขา เหยียดออก หาอะไรมาวางรองขา เพื่อให้อยู่สูงกว่าลำตัว
  • คลายเสื้อผ้าออก ให้หลวม เพื่อให้ผู้ที่เป็นลม หมดสติ หายใจได้สะดวกขึ้น
  • เอาฟันปลอม หรือสิ่งแปลกปลอมที่อยู่ในปากออก เพื่อไม่ให้มีสิ่งอุดตันในลำคอ
  • พัดให้ลมถูกหน้า หรือตัว ผู้ป่วย และอย่าให้มีคนมามุง อากาศจะได้ถ่ายเท
  • ให้ดมยาดม หรือยาหม่อง เอาผ้าชุบน้ำเย็นมาเช็ดที่หน้า และคอยบีบนวดแขนขา เพื่อให้เกิดความผ่อนคลาย หากยังไม่ดีขึ้น ให้นำส่งโรงพยาบาลทันที

ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ผู้ที่มีบาดแผล

 

แผลฟกช้ำ

 

  • แผลฟกซ้ำ ให้เอาน้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบบริเวณรอยฟกช้ำประมาณ 30 นาที แล้วใช้ผ้ายืดพันไว้ ให้แผลนั้นอยู่นิ่งๆประมาณ 24 ชั่วโมง จากนั้นประคบด้วยความร้อน เพื่อลดอาการบวมช้ำ
  • แผลถลอก ให้ทำการล้างแผลด้วยน้ำสะอาด และเอาเศษดิน เศษหิน เศษกรวดออก จากนั้นใช้ผ้าสะอาดเช็ดรอบๆบาดแผล และล้างแผลด้วยเบตาดีน ไม่ต้องปิดแผล
  • แผลถูกของมีคมบาด เมื่อถูกของมีคมบาด อันดับแรกให้ทำ การห้ามเลือด แล้วทำความสะอาดแผลด้วยน้ำต้มสุก หรือน้ำเกลือ ระหว่างนั้นให้ตรวจสอบดูความกว้าง ลึก ของแผล ว่ามีสิ่งแปลกปลอมหักคา อยู่หรือไม่ ถ้าแผลไม่ลึกมากควรเอาออก และให้ล้างแผลด้วย เบตาดีน แล้วเอาผ้าก็อซพันไว้ แต่ถ้าแผลลึกมากหลังจากห้ามเลือดแล้ว ให้นำส่งโรงพยาบาล
  • แผลฉีกขาด ให้ทำ การห้ามเลือด หลังจากนั้นให้ล้างทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาด และใช้แอลกอฮอล์เช็ดรอบๆบริเวณแผล และนำส่งโรงพยาบาล เพื่อเย็บแผล และควรจะฉีดวัคซีนเพื่อกันบาดทะยักด้วย อาจจะต้องรับประทานยาแกอักเสบด้วย
  • แผลถูกแทง ให้ผู้ป่วยนอนราบ ศีรษะต่ำ และรีบนำตัวส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว ถ้ามีสิ่งของหักคา ห้ามดึงออกเอง เพราะจะยิ่งทำให้เลือดออกมากขึ้น หรืออาจส่งผลต่ออวัยวะใกล้เคียง อาจฉีกขาดได้
  • แผลถูกยิง ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บจากการถูกยิง ให้นอนนิ่ง ให้ปลายเท้ายกสูง ให้เลือดไปเลี้ยงสมองมากๆ แล้วก็นำผ้ามาห่มตัวให้อุ่น ถ้ามีเลือดออกมาก ต้องทำการห้ามเลือด และรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด
  • แผลถูกตำ ให้ดึงของแหลมคมที่ทิ่มตำนั้นออก เช็ดด้วยแอลกอฮอล์ แล้วปิดแผลและนำส่งโรงพยาบาลทันที เพื่อทำความสะอาดแผลที่อยู่ลึกลงไป อาจจะต้องมีการเปิดแผลให้กว้างขึ้น เพื่อให้สามารถทำความสะอาดแผลได้ และต้องฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักและรับประทานยาแก้อักเสบด้วย
  • แผลถูกสัตว์กัด สัตว์แทบทุกชนิดมีเชื่อโรคอยู่ในปาก ถ้าบาดแผลตื้น ให้ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด แล้วปิดแผลด้วยพลาสเตอร์ยา ถ้าบาดแผลลึก ให้ทำการห้ามเลือดด้วยหลักการห้ามเลือด แล้วกดแผลด้วยผ้าพันแผลที่ปลอดเชื้อ จากนั้นก็นำตัวส่งโรงพยาบาล

 

แผลน้ำร้อนลวก

 

  • แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ให้รีบทำความสะอาด และเปิดน้ำสะอาดไหลผ่าน หรือแช่น้ำสะอาด จนกว่าอาการปวดแสบปวดร้อนจะหายไป ไม่ควรใส่ยาหรือครีมใดๆ อย่างเช่น ยาสีฟัน ยาหม่อง เพราะจะทำให้ระคายเคืองที่แผล และเพิ่มโอกาสติดเชื้อโรคได้มากขึ้น ซับแผลให้แห้ง และทำการปิดแผลด้วยผ้าพันแผลเพื่อป้องกันเชื้อโรค

ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น แมลงและสัตว์มีพิษกัดต่อย

แมลงที่มีเหล็กใน หลายชนิดจะมีเหล็กใน เหล็กในจะมีพิษที่มีฤทธิ์เป็นกรด บริเวณที่ถูกต่อยจะบวมแดง คันและปวด มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับบริเวณที่ต่อยและสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นสามารถทำได้ดังนี้

  • ถ้ามีเหล็กในฝังอยู่ ให้เอาเหล็กในออก โดยใช้วัตถุที่มีรู กดลงไปตรงรอยที่ถูกต่อย เหล็กในจะโผล่ขึ้นมาให้ใช้คีมคีบออกได้
  • ใช้น้ำยาที่มีฤทธิ์เป็นด่างอ่อน เช่น น้ำแอมโมเนีย น้ำโซดาไบคาร์บอเนต น้ำปูนใส ทาบริเวณแผลให้ทั่ว
  • ใช้น้ำแข็งประคบบริเวณที่ถูกต่อย
  • รับประทานยาแก้ปวดเพื่อลดอาการปวด และยาแก้แพ้เพื่อลดอาการคัน
  • ถ้ายังไม่ดีขึ้นควรไปพบแพทย์

 แมงป่องหรือตะขาบ หากถูกแมงป่องต่อยหรือตะขาบกัด จะมีอาการปวดมากกว่าแมลงชนิดอื่น เพราะแมงป่องและตะขาบมีพิษมากกว่า ผู้ที่มีอาการแพ้ จะมีอาการปวดบวม มีไข้สูง คลื่นไส้ เกร็งกล้ามเนื้อหรืออาจมีอาการชัก วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้น สามารถทำได้ดังนี้

  • ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด ใช้สายรัดหรือขันชะเนาะเหนือบริเวณเหนือบาดแผล เพื่อป้องกันไม่ให้พิษแพร่กระจายออกไป
  • ทําให้เลือดไหลออกจากบาดแผล เพื่อให้เลือดพาพิษไหลออกมา เช่น เอามือบีบบริเวณบาดแผล
  • ใช้แอมโมเนียหอมหรือทิงเจอร์ไอโอดีน 2.5% ทาบริเวณแผล
  • ถ้ามีอาการบวม อักเสบ ปวดมาก ให้ใช้ก้อนน้ำแข็งประคบบริเวณแผล เพื่อช่วยบรรเทาความเจ็บปวด
  • ถ้ายังไม่ดีขึ้นควรไปพบแพทย์

แมงกะพรุนไฟ เป็นสัตว์ทะเลที่มีสารพิษอยู่ที่หนวด แมงกะพรุนไฟมีสีน้ำตาล เมื่อสัมผัสตัวจะปล่อยพิษออกมาถูกผิวหนัง ทําให้ปวดแสบปวดร้อนผิวหนังจะเป็นผื่นไหม้บวมพองและแตกออก ถ้าถูกพิษมากๆ อาจเป็นลมหมดสติหรือเสียชีวิตได้ วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้น สามารถทำได้ดังนี้

  • ใช้ทราย หรือวัสดุที่มีความแข็งขัดถูบริเวณที่ถูกพิษแมงกะพรุนไฟ เพื่อเอาพิษที่ค้างอยู่ออก ใช้ผักบุ้งทะเลที่มีอยู่บริเวณชายทะเล โดยมาล้างให้สะอาดตําปิดบริเวณแผล
  • ใช้น้ำยาที่มีฤทธิ์เป็นด่าง เช่น แอมโมเนียหรือน้ำปูนใสชุบสําลี ปิดบริเวณผิวหนังนานๆ เพื่อลดฤทธิ์จากพิษของแมงกะพรุน
  • ให้รับประทานยาแก้ปวด
  • ถ้ายังไม่ดีขึ้นควรไปพบแพทย์ โดยเร็ว

การห้ามเลือด

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น การห้ามเลือด

การบาดเจ็บต่างๆ แม้จะเป็นเพียงการบาดเจ็บเล็กน้อย แต่ถ้ามีเลือดออก จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทำการห้ามเลือด เพื่อไม่ให้เลือดไหลออกมาก ซึ่งอาจจะทำให้ผู้ป่วยช็อกได้

  • ผู้ช่วยเหลือต้องทำการสวมถุงมือยางหรือหาวัสดุใกล้ตัว เช่น ถุงพลาสติกมาหุ้มมือ เพื่อป้องการติดเชื้อทั้งผู้ช่วยเหลือ และผู้บาดเจ็บ
  • หากบาดแผลมีขนาดเล็ก ให้ทำการกดโดยตรงลงบนบาดแผล ถ้าหากบาดแผลมีขนาดใหญ่ให้ใช้ฝ่ามือกดปลายแผลไว้ แต่ทั้งนี้วิธีที่ดีที่สุดคือใช้ผ้าสะอาดพับหนาๆ กดลงบนบาดแผล หากเป็นกรณีฉุกเฉินให้ใช้เสื้อหรือผ้าเช็ดหน้า
  • หากมีผ้ายืดให้ใช้ผ้ายืดพันทับผ้าที่ปิดกดบาดแผล
  • ถ้าเลือดออกมาก ให้รีบใช้มือกดบาดแผล เพื่อห้ามเลือดโดยเร็ว พร้อมกับยกส่วนนั้นให้สูงขึ้นเหนือระดับหัวใจ

เราสามารถเรียนรู้ ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ต่างๆได้เพิ่มเติม จากการอบรมหลักสูตรอบรมการปฐมพยาบาลเบื้องต้น พร้อมทั้งสามารถฝึกปฏิบัติได้จริง เพื่อเวลาเกิดภาวะฉุกเฉิน เราจะได้มีความรู้สามารถช่วยเหลือผู้ป่วยได้จริง

Leave a Reply

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *